Een bloedneus ziet er alarmerender uit dan hij meestal is. Toch gaat er bij de eerste hulp vaak iets mis, en dat komt doordat er hardnekkige gewoontes rondgaan die niet kloppen. Hoofd achterover, een koude sleutel in de nek, een prop watten in het neusgat: alle drie geen goed idee.
Dit is wat het Rode Kruis en Het Oranje Kruis wel adviseren.
Stap voor stap
1. Laat de persoon zitten. Zitten voorkomt dat iemand flauwvalt en geeft je rust om te handelen.
2. Laat de neus snuiten. Daarmee verdwijnen de stolsels die de bloeding anders juist langer laten doorgaan. Let op: dit doe je niet als de bloedneus is ontstaan door een klap, een val of een ongeluk. Zie de waarschuwing verderop.
3. Laat de persoon voorover buigen. Niet achterover. Door voorover te buigen loopt het bloed uit de neus of mond naar buiten in plaats van naar de keel. Ingeslikt bloed kan misselijkheid en braken veroorzaken.
4. Knijp het zachte deel van de neus dicht. Met duim en wijsvinger, net onder het botje. Laat de persoon dit bij voorkeur zelf doen: die voelt beter hoe hard het moet.
5. Houd tien minuten vol. Dit is waar het meestal misgaat. Tien minuten voelt lang, en de neiging om tussendoor even te kijken of het al gestopt is, is groot. Doe dat niet, want dan begint de stolling weer van voren af aan. Houd de klok in de gaten.
6. Laat daarna rustig zitten. Het Rode Kruis adviseert na het stoppen van de bloeding minstens dertig minuten rust. Niet meteen weer bukken, sporten of de neus snuiten.
De koude sleutel in je nek werkt niet
Het idee erachter klinkt logisch: kou vernauwt de bloedvaten, dus minder bloed naar de neus. Alleen blijkt het niet te werken. In een onderzoek onder 56 deelnemers werd geen enkel effect gevonden van kou in de nek op de doorbloeding van het neusslijmvlies. Datzelfde geldt voor een ijspakking of een zak diepvrieserwten.
Waarom denken zoveel mensen dan dat het helpt? Waarschijnlijk omdat een zware sleutel in je nek je dwingt je hoofd wat naar voren te buigen. En die houding werkt wel, in combinatie met druk op de neus. De sleutel krijgt dus de eer voor iets wat de houding doet.
Wat je beter niet doet
- Hoofd achterover leggen. Het bloed loopt dan je keel in.
- Watten, tissues of tampons in de neus stoppen. Dat irriteert de bloedvaten verder, en bij het verwijderen scheurt het stolsel vaak weer open.
- Tussendoor loslaten om te kijken. Tien minuten is tien minuten.
- Snuiten na een klap of val. Bij vermoeden van een gebroken neus of hoofdletsel kan snuiten schade verergeren.
Wanneer schakel je een arts in?
Bel de huisarts of de spoedpost als een van deze situaties speelt:
- De bloeding is ontstaan door een klap, stoot of val
- Er is een vermoeden van een gebroken neus, schedel- of hersenletsel
- De bloeding stopt niet na tien minuten dichtknijpen
- Er blijft bloed uit de mond komen, wat kan wijzen op een bloeding hoger in de neus
- De persoon blijft bloed doorslikken
Ook bij herhaalde spontane bloedneuzen zonder duidelijke aanleiding is een bezoek aan de huisarts verstandig.
Hoe ontstaat een bloedneus eigenlijk?
De meest voorkomende oorzaken zijn een klap of stoot, peuteren, hard snuiten en plotselinge temperatuurwisselingen. Het neusslijmvlies zit vol kleine bloedvaatjes die vlak onder het oppervlak liggen, en die scheuren makkelijk. Dat een bloedneus flink kan bloeden zegt dus weinig over de ernst ervan.
Voor de EHBO-koffer op kantoor of in de werkplaats: wegwerphandschoenen en verbanddoeken zijn hierbij het meest praktisch. Bekijk onze EHBO- en wondverzorgingsproducten.
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies of een erkende EHBO-cursus.