Bij veiligheid denken veel mensen meteen aan handschoenen, veiligheidsbrillen of werkschoenen. Maar er is één klein hulpmiddel dat in een noodsituatie van levensbelang kan zijn: de tourniquet.
Een tourniquet is misschien niet het eerste artikel waar je aan denkt bij een EHBO-kit, maar bij ernstig bloedverlies aan een arm of been kan het een belangrijk verschil maken totdat professionele hulp arriveert.
Wat is een tourniquet?
Een tourniquet is een speciale band die strak om een arm of been wordt aangebracht om ernstig bloedverlies tijdelijk te stoppen. Dit gebeurt door druk uit te oefenen, waardoor de bloedtoevoer naar de wond wordt beperkt.
Een tourniquet wordt vooral gebruikt bij levensbedreigende bloedingen aan armen of benen. Denk bijvoorbeeld aan een ernstig ongeluk op de werkvloer, een diepe snijwond, een machineongeval of een ander letsel waarbij het bloeden niet stopt met gewone druk. Het Rode Kruis adviseert om een tourniquet alleen te gebruiken bij verwondingen aan een arm of been en om een officieel medisch tourniquet te gebruiken.
Wanneer gebruik je een tourniquet?
Een tourniquet gebruik je niet bij een kleine snee of normale wond. Het is bedoeld voor situaties waarin er sprake is van ernstig en mogelijk levensbedreigend bloedverlies.
Gebruik of overweeg een tourniquet bijvoorbeeld wanneer:
- het bloed hevig blijft stromen;
- gewone druk op de wond niet genoeg helpt;
- het slachtoffer veel bloed verliest;
- de verwonding aan een arm of been zit;
- professionele hulp nog onderweg is.
Bij een hevige bloeding is het belangrijk om direct 112 te bellen of iemand anders 112 te laten bellen. Het Rode Kruis adviseert bij hevige bloedingen druk uit te oefenen op de wond en hulpdiensten in te schakelen.
Waarom is een tourniquet handig om in huis of op het werk te hebben?
Een ongeluk gebeurt vaak onverwacht. Juist daarom is het verstandig om voorbereid te zijn. Een tourniquet neemt weinig ruimte in, is licht van gewicht en past makkelijk in een EHBO-kit, bedrijfsverbanddoos, auto of noodpakket.
Een tourniquet is vooral handig voor:
Werkplaatsen en magazijnen
Daar wordt vaak gewerkt met gereedschap, machines en scherpe materialen.
Bouwplaatsen
Bij bouw- en renovatiewerk is de kans op snij-, zaag- of knelverwondingen groter.
Sportclubs en evenementen
Waar veel mensen samenkomen, is een goede EHBO-uitrusting belangrijk.
Auto’s en bedrijfswagens
Bij verkeersongevallen kan snel handelen van groot belang zijn.
Thuis en onderweg
Ook thuis kan een ernstig ongeluk gebeuren tijdens klussen, tuinieren of werken met elektrisch gereedschap.
Hoe werkt een tourniquet in het kort?
Een tourniquet wordt strak om een arm of been geplaatst, meestal boven de wond. Daarna wordt de band aangespannen totdat het bloeden stopt of sterk vermindert. Daarna moet de tourniquet blijven zitten totdat professionele hulpverleners het overnemen.
Belangrijk: verwijder een tourniquet niet zelf zodra deze is aangebracht. Dit moet worden overgelaten aan medische hulpverleners. Het is ook verstandig om het tijdstip waarop de tourniquet is aangebracht te noteren of door te geven aan de hulpdiensten.
Wat moet je vooral niet doen?
Een tourniquet is een serieus EHBO-hulpmiddel. Gebruik hem daarom niet zomaar bij elke wond.
Gebruik een tourniquet niet:
- bij kleine snijwonden;
- bij schaafwonden;
- bij bloedingen aan hoofd, hals, borst of buik;
- als vervanging voor normale wondverzorging;
- zonder daarna professionele hulp in te schakelen.
Gebruik bij voorkeur ook geen riem, touw of T-shirt als geïmproviseerde tourniquet. Het Rode Kruis raadt aan om alleen een officieel medisch tourniquet te gebruiken, omdat verkeerde middelen de situatie kunnen verergeren.
Een tourniquet hoort bij een complete EHBO-uitrusting
Een goede EHBO-kit bevat meer dan alleen pleisters en verband. Zeker op plekken waar met gereedschap, machines of scherpe materialen wordt gewerkt, is het verstandig om ook hulpmiddelen voor ernstige bloedingen beschikbaar te hebben.
Denk naast een tourniquet bijvoorbeeld aan:
- steriele gazen;
- traumazwachtels;
- wegwerphandschoenen;
- verbandschaar;
- reddingsdeken;
- duidelijke EHBO-instructiekaart.
Zo zorg je ervoor dat je beter voorbereid bent wanneer elke seconde telt.
Bekijk onze tourniquets
Wil je jouw EHBO-kit, bedrijfsverbanddoos of noodpakket uitbreiden?
Bekijk dan onze tourniquets en EHBO-artikelen en zorg dat je goed voorbereid bent op noodsituaties.